„Nie siadaj na ziemi lub betonie, nie mocz nóg w zimnej wodzie i noś ciepłe majtki w chłodne dni, bo dostaniesz wilka” – ostrzegały nasze babcie. Pod mitycznym słowem „wilk” kryje się infekcja pęcherza. Lekarze uśmiechają się, mówiąc, że nie ma dowodów naukowych na to, że można przeziębić drogi moczowe, a samo siedzenie na zimnym nie spowoduje bólu pęcherza.
Dlaczego więc na zimnie czujemy częstsze parcie na pęcherz? Na tak zadane pytanie specjaliści odpowiadają, że w niskich temperaturach, gdy organizm zaczyna się wychładzać, dochodzi do obkurczania naczyń krwionośnych, co zaburza odporność i może spowodować nadreaktywność mięśni pęcherza moczowego (tzw. wypieracza). Jeśli nie zimno, to co powoduje zapalenie układu moczowego?
Zapalenie pęcherza – przyczyny
Bezpośrednim powodem są drobnoustroje, takie jak bakterie (najpowszechniejszą jest Escherichia coli), wirusy i grzyby. Drobnoustroje migrują do układu moczowego przez cewkę, gdzie namnażają się, powodując ból pęcherza, pieczenie podczas oddawania moczu, częstomocz czy uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza. Rzadziej mogą pojawić się: gorączka, krwiomocz i nudności. Bywa, że przyczyną nawracających zakażeń układu moczowego są również zmiany hormonalne.
Jednak nie ma się czego wstydzić, bo zakażenie dolnych dróg moczowych jest wśród kobiet powszechne. Statystycznie ponad połowa z nas przynajmniej raz w życiu może się z nim zmierzyć1,2.
Leczenie infekcji dróg moczowych
Zapalenie pęcherza leczy się antybiotykami lub lekami odkażającymi drogi moczowe po konsultacji z lekarzem.
Niestety coraz częściej zdarza się, że stosowana antybiotykoterapia jest nieskuteczna i dochodzi do nawrotów zakażenia.
Gdy infekcja pojawia się co najmniej trzy razy w roku lub dwa razy w ciągu pół roku, mówimy o infekcjach nawracających. Jako pierwszy krok przy pojawiających się nawracających zakażeniach układu moczowego warto zmienić swoje nawyki3.
Aby zapobiegać nawrotom infekcji, kluczowa jest profilaktyka.
Tu ogromne znaczenie mają codzienne nawyki.
Dbaj o właściwą higienę intymną. Zamiast długich kąpieli, wybieraj szybki prysznic. Zwróć uwagę na kierunek przy podmywaniu i podcieraniu: zawsze od przodu do tyłu. Stosuj odpowiedni płyn do higieny intymnej. Codziennie zmieniaj swój osobisty ręcznik, który służy wyłącznie do wycierania okolic intymnych. Odstaw dezodoranty intymne, perfumowane wkładki, perfumowane płyny i żele do kąpieli, gąbki oraz myjki kąpielowe – niszczą naturalne kwasowe pH okolic intymnych i mogą sprzyjać rozwojowi drobnoustrojów.
Noś przewiewną, wygodną bieliznę – a koronkową lub stringi odłóż na specjalne okazje. Zbyt ciasne majtki mogą uszkadzać śluzówkę i ułatwiać przenoszenie bakterii.
Dbaj o sprawne wypłukiwanie drobnoustrojów z organizmu. Korzystaj z toalety zawsze, gdy poczujesz parcie na pęcherz, lub regularnie co 2-3 godziny. Utrudniony odpływ moczu jest bowiem najistotniejszym czynnikiem, prowadzącym do rozwoju zakażeń układu moczowego. Obowiązkowo korzystaj z toalety tuż przed snem, to zmniejszy szanse, że poczujesz parcie na pęcherz w nocy.
Pij więcej płynów. Złotym standardem jest 1,5-2 litry wody na dobę.
Gdy jesteś aktywna seksualnie, pamiętaj, by przed każdym stosunkiem wypić szklankę wody, a tuż po stosunku oddać mocz i dokładnie się podmyć. Unikaj stosowania kapturków naszyjkowych oraz dopochwowych środków plemnikobójczych. Ich stosowanie niszczy fizjologiczną florę bakteryjną pochwy i okolice ujścia cewki moczowej u kobiet.
Gdy infekcja dróg moczowych wraca, porozmawiaj z lekarzem o dostępnej profilaktyce farmakologicznej. Na rynku dostępne są leki i inne preparaty, które mogą wzmacniać odporność układu moczowego. Zapytaj lekarza o dostępne metody profilaktyki nieantybiotykowej.
Nawracające infekcje występują u co piątej kobiety po menopauzie. Jeśli jesteś w tej grupie wiekowej, skonsultuj się z lekarzem na temat stosowania estrogenów dopochwowych. Przyczyniają się do odbudowy prawidłowego ekosystemu pochwy i pomagają przeciwdziałać zakażeniom układu moczowego.
Poznaj również 3 ukryte przyczyny zapalenia układu moczowego, o których nie wiedziałaś:
Być może skłonność do zapaleń układu moczowego odziedziczyłaś w genach.
Badania naukowe udowodniły, że ryzyko pojawienia się infekcji dróg moczowych wzrasta trzykrotnie, jeśli chorowała matka lub jeden z krewnych4.
Chory pęcherz może też mieć wiele wspólnego z porą roku.
Okazuje się bowiem, że na zakażenia dróg moczowych kobiety skarżą się o ok. 30% częściej, gdy za oknem panuje temperatura wynosząca 25-30 stopni, w porównaniu do niższej temperatury5.
A może Twój bolący pęcherz wiąże się z ukrytą cukrzycą?
Badania wykazują, że u kobiet chorych na cukrzycę zapalenie układu moczowego występuje trzykrotnie częściej (7-27%) niż u kobiet bez cukrzycy6.
W sytuacji, kiedy zachorujesz na zakażenie układu moczowego drugi raz w ciągu pół roku lub trzeci raz w ciągu roku, warto skontaktować się z lekarzem w celu doboru właściwego dla Ciebie leczenia.
Materiał jest częścią kampanii edukacyjno-informacyjnej „Nie łap wilka”. Treści zamieszczone w materiale mają wyłącznie charakter informacyjny, nie mogą być traktowane jako forma konsultacji medycznej i nie mogą zastąpić konsultacji lekarza, do którego należy ostateczna decyzja o sposobie i zakresie stosowanego leczenia.
Przypisy:
- Foxman B, Gillespie B, Koopman J et al. Risk factors for second urinary tract infection among college women. Am J Epidemiol. 2000; 151:1194–1205.
- Eriksson I, Gustafson Y, Fagerstrom L et al. Do urinary tract infections affect morale among very old women? Health Qual Life Outcomes. 2010; 8:73–78.
- Juszczak K, Dybowski B, Holecki M, Hryniewicz W, Klimek H, Kłoda K i wsp. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Urologicznego, Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników oraz Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej dotyczące diagnostyki, terapii i postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach dolnych dróg moczowych. Lekarz POZ 2024; 10(3):127–148.
- Scholes D, Hooton TM et al. Risk factors for recurrent urinary tract infection in young women. Journal of Infectious Diseases 2000; 182:1177–1182.
- Simmering JE et al. Warmer Weather and the Risk of Urinary Tract Infections in Women. J Urol. 2021; 205(2):500–506.
- Foxman B. Urinary tract infection syndromes: occurrence, recurrence, bacteriology, risk factors, and disease burden. Infectious Disease Clinics of North America 2014; 28:1–13.
artykuł_pacjent3/04/2026